Αρθρο 19
Κατάθεση δικογράφου
1. Η κατάθεση του δικογράφου γίνεται με την παράδοση του πρωτοτύπου στη Γραμματεία και την άμεση καταχώριση, κατά τη χρονολογία και τη σειρά που παραδίδεται, σε ειδικό βιβλίο στο οποίο υπογράφει ο καταθέτης.
2. Η κατάθεση του δικογράφου μπορεί να γίνει και σε οποιαδήποτε δημόσια αρχή. Οταν ασκείται το ένδικο μέσο από δημόσια αρχή, η κατάθεση του δικογράφου μπορεί να γίνει σε οποιαδήποτε άλλη αρχή, όχι όμως στην ίδια.
Το δικόγραφο όμως καταχωρίζεται στο πρωτόκολλο της αρχής. Για την κατάθεση συντάσσεται στο σώμα του δικογράφου πράξη με τον αριθμό του πρωτοκόλλου και τη χρονολογία, την οποία υπογράφουν ο υπάλληλος που παρέλαβε το δικόγραφο και ο καταθέτης.
"Αν το δικόγραφο υπογράφεται από δικηγόρο, αναγράφεται η ηλεκτρονική του διεύθυνση. Στο δικόγραφο περιέχεται και συνοπτική έκθεση των τιθέμενων νομικών ζητημάτων, η οποία δεν υπερβαίνει τις διακόσιες λέξεις. Ο Κανονισμός του Συμβουλίου της Επικρατείας μπορεί να καθορίζει το περιεχόμενο της έκθεσης. Η υποχρέωση αυτή δεν αφορά την αίτηση αναστολής. Το δικαστήριο μπορεί να επιβάλει στον διάδικο, ο οποίος δεν τήρησε την ως άνω υποχρέωση και ηττήθηκε, αυξημένη δικαστική δαπάνη κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 39 του παρόντος διατάγματος.
«Η αυξημένη δικαστική δαπάνη του προηγούμενου εδαφίου επιβάλλεται επίσης στον διάδικο που ηττήθηκε, εάν, κατά την κρίση του δικαστηρίου, το δικόγραφό του υπερβαίνει σε έκταση το αναγκαίο μέτρο εν όψει των τιθέμενων με το ένδικο βοήθημα ή μέσο ζητημάτων».
Αν ο διάδικος νικήσει, το δικαστήριο μπορεί να μην επιδικάσει δικαστική δαπάνη υπέρ αυτού."
***Το προτελευταίο εδάφιο της παρ.2,όπως αυτή είχε συμπληρωθεί με τα άρθρα 41 Ν. 4055/2012 (ΦΕΚ Α 51 12.3.2012) προστέθηκε με το άρθρο 14 παρ.3 Ν.4446/2016,ΦΕΚ Α 240/22.12.2016.
3. Το δικόγραφο αποστέλλεται χωρίς καθυστέρηση στο Συμβούλιο της Επικρατείας και καταχωρίζεται στο παραπάνω βιβλίο, όπου και αναφέρονται τα στοιχεία του διαβιβαστικού εγγράφου στη θέση της υπογραφής του καταθέτη.
4. Με το πρωτότυπο του δικογράφου υποβάλλονται δύο αντίγραφά του και αντίγραφο της προσβαλλόμενης ατομικής διοικητικής πράξης ή της δικαστικής απόφασης, εφόσον έχουν κοινοποιηθεί. Μέχρις ότου υποβληθεί το αντίγραφο μπορεί να αναβληθεί ο ορισμός της δικασίμου.
5. Η έφεση ασκείται δια καταθέσεως του δικογράφου στη Γραμματεία του δικαστηρίου το οποίο έχει εκδώσει την εκκαλουμένη απόφαση. Για την κατάθεση συντάσσεται έκθεση σε ιδιαίτερο βιβλίο, την οποία υπογράφει και αυτός που καταθέτει. Η έφεση μαζί με τον οικείο φάκελλο διαβιβάζεται στο Συμβούλιο της Επικρατείας αμελητί με φροντίδα του Γραμματέα.
6. Ειδικά οι αιτήσεις αναιρέσεως κατ` αποφάσεων διοικητικών δικαστηρίων κατατίθενται στη Γραμματεία του δικαστηρίου που εξέδωσε την απόφαση, η οποία συντάσσει στο πρωτότυπο του δικογράφου σχετική πράξη κατάθεσης και στη συνέχεια διαβιβάζει σε δέκα ημέρες το πολύ στο Συμβούλιο της Επικρατείας το δικόγραφο με το φάκελο της υπόθεσης.
"7. Η πράξη καταθέσεως των δικογράφων που προβλέπεται από τις προηγούμενες παραγράφους, είναι έγκυρη και όταν συντάσσεται με ιδιαίτερο έγγραφο. Στην περίπτωση αυτήν, αν υπάρχει διαφορά μεταξύ της ημερομηνίας που αναγράφεται στην πράξη και εκείνης που προκύπτει από το βιβλίο καταθέσεως ενδίκων μέσων ή από το πρωτόκολλο ή το βιβλίο διεκπεραιώσεως (εισερχομένων εξερχομένων εγγράφων) της αρχής ή του δικαστηρίου, στο οποίο έγινε η κατάθεση ή στο οποίο διαβιβάστηκε το δικόγραφο. Το εμπρόθεσμο του δικογράφου κρίνεται από το σχετικό βιβλίο καταθέσεως."
*** Η εντός " " παρ.7 προστέθηκε με την παρ.10 του άρθρου 1 του Ν.1968/1991 (ΦΕΚ Α 150)
«8. Το ένδικο μέσο ή βοήθημα μπορεί να υποβάλλεται και με ηλεκτρονικά μέσα, εφόσον φέρει εγκεκριμένη ηλεκτρονική υπογραφή, κατά την έννοια του άρθρου 2 του ν. 4727/2020 (Α’ 184). Η ηλεκτρονική κατάθεση ολοκληρώνεται με την υποβολή και καταχώριση του οικείου δικογράφου ή εγγράφου στο Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Δικαστικών Υποθέσεων (ΟΣΔΔΥ-ΔΔ), κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στην παρ. 7 του άρθρου 1 του π.δ. 40/2013 (Α’ 75).»
*** Η παρ.8,η οποία είχε προστεθεί με τα άρθρα 42 παρ.1 και 113 του Ν. 4055/2012 (ΦΕΚ Α 51 12.3.2012),τροποποιήθηκε ως άνω με το άρθρο 24 Ν.5028/2023,
ΦΕΚ Α 54/09.03.2023.
«9. Το ένδικο μέσο ή βοήθημα υποβάλλεται αποκλειστικώς με ηλεκτρονικά μέσα από την 1η.1.2021 και είναι έγκυρο εφόσον φέρει προηγμένη ηλεκτρονική υπογραφή, κατά την έννοια του άρθρου 3 παράγραφος 1 του π.δ. 150/2001 και σύμφωνα με τις απαιτήσεις των άρθρων 25 έως 27 του Κανονισμού (ΕΕ) 910/2014 (ΕΕ L 257).».
*** Η παρ.9 προστέθηκε με το άρθρο 75 παρ.1 Ν.4635/2019,ΦΕΚ Α 167/30.10.2019.
***ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ:Κατά το άρθρο 162 του Ν. 4764/2020 (ΦΕΚ A` 256/23.12.2020):
"Η εφαρμογή των άρθρων 75 έως και 77 του ν. 4635/2019 (Α` 167) καθ` ο μέρος προϋποθέτει την κατάλληλη τεχνική υποδομή του ΟΣΔΔΥ ΔΔ και την εκπαίδευση δικαστικών λειτουργών και δικαστικών υπαλλήλων του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) και των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων (ΤΔΔ), γίνεται σταδιακά και κατά τον χρόνο που παρέχεται η αναγκαία τεχνική υποδομή και έχει ολοκληρωθεί η σχετική εκπαίδευση του προσωπικού. Η ύπαρξη κάθε φορά της αναγκαίας υποδομής και η κατάλληλη εκπαίδευση του προσωπικού του ΣτΕ διαπιστώνονται με πράξη του Υπουργού Δικαιοσύνης, κατόπιν πρότασης του Προέδρου του ΣτΕ που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα και στον πίνακα ανακοινώσεων του ΣτΕ, με την οποία ορίζεται η ημερομηνία για την πλήρη εφαρμογή των άρθρων 75 έως 77 του ν. 4635/2019 είτε στο σύνολό τους είτε και ως προς ορισμένη διαδικασία, όπως, είναι ιδίως η κατάθεση σε ψηφιακή μορφή με τη χρήση προηγμένης ηλεκτρονικής υπογραφής των κυρίων δικογράφων, των παρεπομένων δικογράφων, η κατάθεση σε ψηφιακή μορφή των στοιχείων του φακέλου από τη Διοίκηση και των στοιχείων που προσκομίζουν οι λοιποί διάδικοι, οι επιδόσεις πράξεων και αποφάσεων, η χορήγηση αντιγράφων σε ψηφιακή μορφή, οι κοινοποιήσεις με τη χρήση ΤΠΕ, η ηλεκτρονική διακίνηση και διεκπεραίωση των σχεδίων διαταγμάτων που αποστέλλονται προς επεξεργασία και κάθε άλλη διαδικασία που εφαρμόζεται από τα ανωτέρω δικαστήρια ή τις γραμματείες τους. Για τη Γενική Επιτροπεία των ΤΔΔ και τα ΤΔΔ εκδίδεται αντίστοιχη πράξη του Υπουργού Δικαιοσύνης μετά από πρόταση του Γενικού Επιτρόπου της Επικρατείας των ΤΔΔ, που μπορεί να αφορά το σύνολο των ΤΔΔ ή συγκεκριμένο διοικητικό δικαστήριο".